Home Đọc Tháng 10 và lưu ý dưỡng sinh theo Ayurveda

Tháng 10 và lưu ý dưỡng sinh theo Ayurveda

Khí hậu của tháng 10

Khí hậu của tháng 10 rất khó đoán nên hãy nhớ mang thêm áo khoác để tránh bị “cảm lạnh” nếu nhiệt độ giảm đột ngột. Đêm mát mẻ trong khi ngày vẫn có thể giữ một chút hơi ấm cùng gió. Bề mặt đất khô dần và co lại cùng với cái se lạnh. Do không khí khô, dẫn đến bên trong cơ thể cũng xuất hiện tình trạng héo hon.

Tâm lý tháng 10 theo Ayurveda

Yếu tố ether/không gian trở nên rõ ràng hơn vào mùa thu. Cái lạnh sắp tới khiến chúng ta hướng sự chú tâm vào mái ấm, nuôi dưỡng mong muốn được về nhà. Chúng ta tự nhiên muốn ôm ấp và tận hưởng thời gian với những người thân yêu, chẳng hạn như cùng xem phim vào buổi tối. Mùa thu gắn kết các gia đình lại với nhau.

Tháng 10 trong cơ thể bạn theo Ayurveda

Để giữ nhiệt, cơ thể bạn rút máu từ bề mặt da và tứ chi vào phủ tạng (trung tâm). Hiệu ứng này làm cho làn da trông nhợt nhạt và xám xịt so với độ sáng của mùa hè. Bạn có thể cảm thấy mỏi cơ bắp và lạnh tứ chi. Thời tiết lạnh hơn và ngày ngắn hơn khiến bạn cảm thấy muốn ngủ đông. Tháng 10 là thời điểm tốt để nghỉ ngơi nhiều hơn và mang tất ấm.

Mức năng lượng

Mỗi dosha đều gặp những ảnh hưởng cụ thể do sự thay đổi của khí hậu. Thời tiết mát mẻ hơn là một sự nhẹ nhõm đối với tạng Pitta. Đặc tính nhờn, ấm của Pitta được cân bằng bởi không khí khô và mát. Những đêm dài hơn mang lại nhiều thời gian hơn dưới ánh trăng yên bình cho Pitta và là cơ hội để sạc lại năng lượng đã cạn kiệt sau một mùa hè sôi động.

Thể tạng Kapha sẽ cảm thấy sống động và sảng khoái bởi sự khô ráo và nhẹ nhàng của mùa thu, giúp loại bỏ độ ẩm dư thừa, sự nặng nề và tắc nghẽn của mùa hè nóng ẩm. Nhiệt độ giảm và đêm dài hơn sẽ là thách thức lớn nhất mà cá nhân Kapha phải đối mặt trong những ngày sắp tới.

Đối với thể tạng Vata, mùa thu có khả năng dẫn đến mất cân bằng vì làm trầm trọng thêm đặc tính khô, lạnh nhẹ và di động của Vata. Người tạng Vata sẽ cần có một chế độ chăm sóc sức khỏe vô cùng cẩn thận để ngăn ngừa bệnh tật.

Cảm giác thèm ăn

Khi máu quay trở lại trung tâm, dạ dày sẽ được tiếp cận với nhiều máu hơn do đó tăng cảm giác thèm ăn. Đây là một biểu hiện tự nhiên do cơ thể bạn đang cố gắng bồi đắp một lớp chất béo cách nhiệt trên da để giúp cơ thể giữ ấm trong mùa đông. Tăng lượng mỡ bề mặt da cũng là tăng khả năng miễn dịch – nếu không có nó, bạn có thể bị cảm lạnh, điều thường thấy khi nhiệt độ giảm mạnh vào đầu thu.

Thể tạng Kapha có thể sẽ phải vật lộn nhiều hơn bình thường với cảm giác thèm ăn đồ ngọt quá đà vào thời điểm này trong năm. Mùa tự nhiên gây ra tình trạng ăn quá nhiều, vì vậy hãy coi chừng!

Thể tạng Pitta có thể thấy mình đói cồn cào vào thời điểm này trong năm. Nhưng họ có đủ khả năng để thưởng thức những thức ăn nặng (nhiều chất và khó tiêu) hơn để nuôi dưỡng quá trình trao đổi chất cao sau những bữa ăn nhẹ suốt mùa hè. Họ nên làm theo sự dẫn dắt của dạ dày và thưởng thức những món ăn bổ dưỡng hơn để tránh bị “đói”.

Thể tạng Vata cũng sẽ thấy ngon miệng hơn, nhưng đáng tiếc là hệ tiêu hóa của họ vẫn còn yếu. Họ nên uống một cốc nước ấm pha chút muối gừng, chanh để cơ thể đủ nước trước bữa ăn, giúp cải thiện chức năng tiêu hóa. Người Vata nên ăn thức ăn dễ tiêu hóa nhưng vẫn đủ chất.

Da, Giấc ngủ & và những vấn đề khác

Da và niêm mạc của bạn có thể bắt đầu bị khô do những cơn gió mùa thu. Điều này có thể mang lại cảm giác nhẹ nhõm cho các tạng Pitta và Kapha vốn có đặc tính nhờn tự nhiên, tuy nhiên những người thuộc tạng Vata có thể cảm thấy khô héo và thiếu độ ẩm. Mọi người đều dễ bị ho khan, táo bón hoặc trầm trọng thêm các tình trạng da như chàm. Ở những nơi khô hạn, tình trạng mất ngủ sẽ rất phổ biến – đặc biệt là đối với người tạng Vata. Họ tăng lượng chất béo tốt cho chế độ ăn uống của mình. Để chống lại tình trạng khô da và tăng cường khả năng miễn dịch cho mùa thu, tạng Vata đặc biệt cần bôi dầu cho da thường xuyên bằng cách sử dụng kỹ thuật abhyanga Ayurveda. Họ nên giữ đủ nước bằng cách nhấm nháp nước ấm hoặc trà thảo mộc cả ngày và tránh các chất lợi tiểu như caffein, những thứ sẽ khiến cơ thể khô kiệt và mệt mỏi.

Thiết lập thói quen tốt cho tháng 10 theo Ayurveda

Vì hệ thống thần kinh rất dễ bị phân tán vào mùa thu, hãy cảnh giác với thói quen của bạn. Tháng 10 là thời điểm bắt đầu an cư cho mùa đông. Hãy ăn thức ăn nóng, nấu chín vào các bữa ăn bình thường. Lên kế hoạch cho bữa ăn của bạn vào đêm hôm trước. Hãy chắc chắn đi ngủ trước 10:00 tối. Đi ngủ và rời giường vào cùng một thời điểm mỗi ngày, ngay cả khi bạn không ngủ. Tháng 10 là thời điểm cá nhân dễ bị mất cân bằng Vata nên chỉ nên chọn những hoạt động nhẹ nhàng, dưỡng sinh.

Tháng 10 là thời điểm cần tránh đi du lịch và thay đổi, vì khí hậu đã có rất nhiều thay đổi. Hãy cùng chia sẻ một bữa ăn, ngồi bên đống lửa, tổ chức một đêm thủ công hoặc cuộn tròn với một cuốn sách hay và người bạn yêu. Tốt nhất là tránh bị kích thích quá mức, nhưng quá nhiều thời gian ở một mình cũng có thể dẫn đến lo lắng và thiếu căn cứ.

Như đã đề cập, đây là thời điểm quan trọng nhất trong năm đối với abhyanga (massage với dầu). Hãy làm điều này trước khi tắm để đảm bảo làn da mềm mại, dẻo dai và cải thiện khả năng miễn dịch. Dầu mè là tốt nhất cho thể tạng Vata, olive cho tạng Kapha, và dầu hướng dương hoặc dầu dừa cho Pitta.

Giữ ấm! Mặc đủ ấm, kiếm một đôi dép tốt, chặt củi, phủi bụi cho đôi ủng mùa đông của bạn. Hãy chuẩn bị cho bản thân và không gian sống của bạn sẵn sàng cho mùa đông với bất cứ thứ gì bạn cần để luôn ngon miệng.

Chế độ ăn cho tháng 10 theo Ayurveda

Tiêu chí cho chế độ ăn uống tháng 10 là nuôi dưỡng cả thể chất và tinh thần. Thức ăn ấm, nhiều dầu sẽ giúp xây dựng khả năng miễn dịch và chuẩn bị nguồn dự trữ của cơ thể cho mùa đông đồng thời xoa dịu lo lắng và sự cô đơn. Hương vị ngọt ngào bổ dưỡng, tạo nền tảng và giúp bạn xây dựng sức mạnh. Vị mặn sẽ giữ cho cơ thể ẩm và ngậm nước.

Thêm một chút nước cốt chanh hoặc một chút giấm để mang lại vị chua dịu cho chế độ ăn. Một chút vị chua sẽ giữ cho vòm miệng ẩm ướt và kích thích tiêu hóa.

Ăn thức ăn khi còn ấm – điều này có nghĩa là cần thay món salad bằng một món súp ấm. Bí ngô, trứng, ghee, sữa ấm, bí ngô, rau củ, quả hạch, hạt, nước hầm xương và thịt bò sẽ cung cấp chất dinh dưỡng mà cơ thể bạn cần để xây dựng một lớp chất béo bảo vệ, cách nhiệt trước mùa đông. Bạn cũng có thể thêm một lượng lớn các loại dầu chất lượng tốt như ghee và dầu dừa vào các món ăn của bạn.

Thực phẩm cay có thể khiến bạn cảm thấy ấm khi ăn, nhưng chúng sẽ làm giãn mạch máu trên da, khiến bạn dễ bị cảm lạnh. Hãy giữ nhiệt bằng cách tránh các loại thực phẩm đặc biệt cay vào mùa thu, đặc biệt là ớt. Sử dụng vừa phải các loại gia vị như muối, gừng, bạch đậu khấu, quế, đinh hương, hạt tiêu đen, tỏi, hành tây và cỏ xạ hương sẽ giúp hỗ trợ tiêu hóa những thức ăn nặng hơn của mùa thu, và nhớ mặc quần áo ấm để bảo vệ làn da của mình.

Quế và tiêu đen giúp làm ấm phần trung tâm của bạn

Với những cơn gió mát của mùa thu, bạn có thể thấy cơ thể mình lạnh và khao khát sự ấm áp và thoải mái. Chiến đấu với cái lạnh có vẻ như là một việc làm cần thiết khi mùa thu đang dần chuyển sang mùa đông. Quế là một thảo dược dễ kiếm ngay trong bếp, giúp làm ấm chân tay. Với tác dụng kích thích tuần hoàn, quế sẽ làm ấm máu và cơ thể bạn sẽ trở nên ấm áp với hương vị ngọt ngào của nó. Giống như hầu hết các loại gia vị cay, quế kích thích tiêu hóa. Đây là một gia vị được yêu thích để cân bằng đặc tính nặng, ẩm của sữa. Chất kháng khuẩn của quế cũng làm giảm khí và quá trình lên men trong ống tiêu hóa.

Quế không chỉ giúp ấm tay chân mà còn kích thích tuần hoàn khắp cơ thể, đặc biệt là phổi và khớp. Vị cay nồng của quế làm ấm phổi và hóa lỏng dịch nhầy tắc nghẽn. Bạn có thể nhận thấy rằng khi bạn pha trà với quế, một chất đặc, dính sẽ lắng xuống đáy cốc của bạn. Đặc tính dính này được các nhà thảo dược gọi là chất làm dịu và giúp bạn tống ra bất kỳ chất nhầy đặc (giống kapha) nào dính vào ống phế quản. Bản chất làm dịu của quế có nghĩa là nó cũng bao phủ và làm dịu họng. Để có kết quả tốt nhất, hãy súc miệng bằng nước pha quế hoặc vắt một lát chanh vào trà thảo mộc với ¼ thìa cà phê quế.

Hạt tiêu đen sẽ giúp cải thiện lưu thông thông qua giãn mạch. Đây là một loại gia vị tống hơi (đuổi khí) và rất hữu ích trong trường hợp lạnh, chướng bụng. Tiêu đen nhẹ nhàng làm ấm và tiêu hóa mà không bị kích thích quá mức hoặc quá nóng như ớt. Bạn có thể thêm nó, cùng với quế, vào trà sữa nóng buổi sáng để giúp máu lưu thông, tâm trí tập trung và quá trình tiêu hóa của bạn được kích hoạt. Tiêu đen, nghệ, và quế là những gia vị lý tưởng cho mùa thu vì chúng không làm bạn đổ mồ hôi. Cần thận trọng với các loại gia vị gây đẩy nhiệt lên bề mặt – chẳng hạn như đinh hương. Việc sử dụng gia vị có tính bốc, đẩy nhiệt này cho tác có thể hữu ích trong hỗ trợ tiêu hóa, nhưng nếu sử dụng quá mức sẽ gây mất nhiệt qua da.

Tháng 10 là thời điểm chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của thiên nhiên. Nhưng đừng quên, một sự biến đổi bên trong cơ thể bạn cũng đang diễn ra, và bạn phải thích nghi theo đó để giữ gìn sức khỏe. Tính chất khô, thô, lạnh và gió của mùa thu cũng có thể biểu hiện trong cơ thể bạn khi Vata dosha tăng lên. Bằng cách dành thời gian để điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường tiêu hóa và duy trì thói quen, bạn sẽ có thể dễ dàng vượt qua sự thay đổi của mùa này.

Sophia Ngo.

Một thoáng hiện sinh trong “Cung oán ngâm khúc” của Ôn Như hầu Nguyễn Gia Thiều

Ôn Như hầu Nguyễn Gia Thiều là một trường hợp độc đáo trong lịch sử Việt Nam mà chưa từng được tôn vinh xứng tầm. Ông thường được biết đến đơn thuần như một nhà thơ, tác giả của “Cung oán ngâm khúc”, một trường thi nói về nỗi đớn đau của người phụ nữ bị trói buộc trong cung cấm. Ở chiều hướng tích cực, tác phẩm được hiểu như lòng nhân ái, thương cảm của Nguyễn Gia Thiều với những số phận phụ

Truyền thông và nâng cao dân trí

Truyền thông là con dao hai lưỡi, vừa có thể thao túng và nhào nặn tâm trí của chúng ta khiến chúng ta nhận thức thực tại một cách lệch lạc, nhưng cũng vừa mở cho chúng ta một nhãn quan mới, cung cấp cho chúng ta kiến thức mới… Từ xa xưa, giao tiếp trực tiếp giữa người với người trong một cộng đồng là phương thức truyền thông cơ bản và mang tính bản năng nhất. Từ phương thức giao tiếp xa xưa

Dùng bữa với Darius: Gian bếp Ba Tư và sự lan rộng của đế chế

Vào tháng 4, trước thềm Triển lãm Thế giới Expo Milano 2015, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry đã triệu tập các đầu bếp sẽ đại diện cho nước Mỹ tại hội chợ thế giới. "Bạn có thể tạo ra những mối liên kết quanh bàn ăn mà không thể tạo ra quanh bàn hội nghị," ông nói với họ. Năm 2012, Bộ Ngoại giao đã hợp tác với Quỹ James Beard để thành lập Chương trình Đối tác Ngoại giao Ẩm thực, tuyên bố

Cụt Đuôi

01/09/2025

SÁCH HAY TRONG NƯỚC TUẦN TỪ NGÀY 6 THÁNG 12 ĐẾN 12 THÁNG 12 NĂM 2021:VÒNG LUÂN HỒI CỦA CÁI ĐẸP – MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ NGHỆ THUẬT, SÚNG VI TRÙNG & THÉP,… READING WITH ME #19 “CUỘC ĐỜI NỔI LOẠN CỦA OSHO”

Bước vào những ngày cuối năm 2021, mời các bạn cùng làm dịu, chậm lại nhịp sống mà thưởng thức những tác phẩm, những sự kiện tri thức hướng về nghệ thuật và văn học... Trong tuần từ ngày 06 đến 12 tháng 12 năm 2021, sự kiện tri thức nổi bật với hai buổi “Reading” được thực hiện bởi hai tổ chức khác nhau mang đến góc nhìn rộng hơn, giải mã về cuộc đời cũng như các phát ngôn của Osho và chương

Trần Cúc

13/12/2021

Tháng 1 và lưu ý dưỡng sinh theo Ayurveda

Tâm lý trong tháng 1 Thời tiết giá lạnh, âm u của tháng 1 khiến thời gian dường như chậm hẳn đi, thôi thúc chúng ta muốn thu mình lại và dành nhiều thời gian ở nhà nhiều hơn, hướng nội hơn. Bạn sẽ phát triển đời sống tinh thần trong năm nay thế nào? Còn sức khỏe thể chất của bạn thì sao? Hãy bắt đầu bằng cách ghi lại những suy nghĩ, những ý tưởng chợt lóe lên, và những dự định của