Home Nhớ DNA cổ có thể hé lộ nguồn gốc của người Philistine

DNA cổ có thể hé lộ nguồn gốc của người Philistine

Tô Lông

05/07/2019

Các sử liệu lịch sử và khảo cổ đều thống nhất với nhau rằng những kẻ xấu lớn nhất trong Kinh Thánh Hebrew đều “khác biệt” – nhưng họ thực sự khác như thế nào?

Nghiên cứu DNA đầu tiên được xem xét tại một địa điểm của người Philistines cổ đại đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về di truyền độc nhất về nguồn gốc của những kẻ gây rối khét tiếng trong Cựu Ước.

Các tác giả của Kinh Thánh Hebrew khẳng định rằng người Philistines không giống với họ: Nhóm người “không cắt bao đầu” này được mô tả trong vài đoạn là đến từ “Vùng đất Caphtor” (ngày nay là Crete), trước khi chiếm quyền kiểm soát bờ biển mà bây giờ là miền nam Israel và dải Gaza. Họ gây chiến tranh với những người hàng xóm của Israel, thậm chí chiếm giữ Hòm Chứng Ngôn một thời gian. Đại diện của họ trong Kinh Thánh là người khổng lồ Goliath, kẻ đã bị David trong tương lai lật đổ; và Deliah, kẻ đã cướp sức mạnh của Samson bằng cách cắt tóc ông.

Các nhà khảo cổ học hiện đai đồng ý rằng người Philistine khác với các nước láng giềng: Họ đến bờ biển phía đông Địa Trung hải vào đầu thế kỷ 12 BC, được ghi dấu qua đồ gốm tương đồng với Hy Lạp cổ đại, sử dụng một dạng ký tự Aegean – chứ không phải kiểu Semitic, và ăn thịt lợn.

DNA đã được phục hồi từ những xác chết được chôn cất tại Sahkelon từ thế kỷ thứ 10 đến 9 TCN được so sánh với những mộ trẻ sơ sinh Philistine trước đó, cũng như những người sống ở khu vực này trước khi người Philistine đến vào đầu thế kỷ 12 TCN.

Nhiều nhà nghiên cứu liên kết sự hiện diện của người Philistine với những cuộc xâm chiếm của các dân tộc tới từ biển, một liên minh bí ẩn của các bộ lạc theo các nguồn sử liệu Ai Cập và một số nguồn khác, có lẽ đã thôn tính khắp phía đông Địa Trung  Hải vào cuối Kỳ đồ đồng vào thế kỷ 13 và đầu thế kỷ 12 TCN.

Giờ đây, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances, được khuyến khích bởi khám phá vô tiền khoáng hậu năm 2016 về thành phố Ashkelon của người Philistine cổ đại tại bờ biển miền nam Israel, đã cung cấp một cái nhìn qua nguồn gốc gen và di chỉ của người Philistines. Nghiên cứu ủng hộ nguồn gốc ngoại quốc, nhưng hé lộ rằng những người ngoại quốc bị ruồng bỏ đã sớm kết hôn với những cư dân địa phương.

Nghiên cứu đã phân tích DNA từ mười bộ hài cốt người được phục hồi từ Ashkelon qua ba khoảng thời gian khác nhau: một khu chôn cất thời trung cổ / cuối thời đại đồ đồng (khoảng 1650-1200 B.C.), trước khi có sự hiện diện của Philistines trong khu vực; mộ trẻ sơ sinh từ cuối những năm 1100 B.C., sau sự xuất hiện của người Philitines trong thời kỳ đồ sắt sớm; và những ngôi mộ được nghĩa trang Philistines trong thời kỳ đồ sắt sau này (thế kỷ thứ 10 và thứ 9 trước Công nguyên)

Bốn mẫu DNA thời kỳ đồ sắt sớm, tất cả đều từ trẻ sơ sinh được chôn dưới sàn nhà Philistine, bao gồm tỷ lệ “tổ tiên châu Âu” bổ sung theo tỷ lệ trong những dấu hiệu di truyền của họ (khoảng 14%) so với các mẫu Thời kỳ đồ đồng trước Philistines (2% đến 9 %), theo các nhà nghiên cứu. Trong khi nguồn gốc của tổ tiên châu Âu bổ sung này không mang tính kết luận, thì những mô hình hợp lý nhất chỉ đến Hy Lạp, Crete, Sardinia và bán đảo Iberia.

Daniel Master, giám đốc của cuộc Leon Levy Expedition đã tới Ashkelon và là đồng tác giả của nghiên cứu, ca ngợi kết quả thu được như “bằng chứng trực tiếp” ủng hộ cho thuyết rằng những người Phillistines di cư từ phía tây và định cư ở Ahskelon vào thế kỷ 12TCN.

“Điều này phù hợp với các văn bản Ai Cập và vài văn bản khác mà chúng tôi có, và phù hợp với các tài liệu khảo cổ học.”

Những gì các nhà nghiên cứu tìm thấy thậm chí còn bất thường hơn nữa chính là “dấu vết châu Âu” đã biến mất nhanh chóng và không liên quan tới các thống kê trong DNA từ các mẫu nghiên cứu được phục hồi từ nghĩa trang Ashkelon chỉ vài thế kỷ sau các mẫu xác chết trẻ sơ sinh. Những điểm chôn cất của người Philistines sau này có các dấu hiệu gen tương tự với dân địa phương hiện đang sống trong khu vực này trước khi người Philistines xuất hiện.

Michal Feldman, nhà khảo cổ học tại Viện Max Planck và đồng tác giả nghiên cứu cho biết: “Chúng tôi đã theo dấu vết di cư của người dân đến Ashkelon từ miền nam châu Âu. Thế rồi, nó biến mất nhanh chóng trong vòng 200 năm, có thể bởi vì người Philistines đã kết hôn và loại dấu vết di truyền  này bị pha loãng với dân địa phương.”

Nhà khảo cổ Eric Cline cho biết trong một email từ cuộc khai quật tại di chỉ người Canaan tại Tel Kabri của ông (Cline không tham gia vào cuộc nghiên cứu): “Trong hơn một thế kỷ, chúng ta đã tranh luận về câu hỏi người Philistines đến từ đâu. Giờ đây chúng ta đã có câu trả lời: Nam Âu, và có lẽ cụ thể hơn là Hy Lạp đại lục, Crete, hay Sardinia. Đây có lẽ là câu trả lời có khả năng nhất, đặc biệt là đánh giá từ di tích khảo cổ học, và vì vậy điều này có lẽ là kết quả hợp lý.”

Aren Maeir, một nhà khảo cổ chỉ đạo các cuộc khai quật tại thành phố Tell-es-Safi/Gath của người Philistines và cũng không tham gia vào nghiên cứu hiện tại, đưa ra cảnh báo chống lại việc đơn giản hóa câu chuyện của người Philistines, tuy nhiên vẫn gọi những kẻ ác trong Kinh thánh là một nhóm người “phức tạp” hoặc “xuyên văn hóa”, gồm nhiều sắc dân với nguồn gốc khác nhau.

“Trong khi tôi hoàn toàn đồng ý rằng có một thành phần [nước ngoài] đáng kể trong số những người Philistines ở thời kỳ đồ sắt đầu tiên, những thành phần ngoại quốc này không có cùng một nguồn gốc, và, không kém phần quan trọng, chúng trộn lẫn với dân cư Levantine địa phương từ đầu Thời đại đồ sắt trở đi.” Maeir viết trong một email.

Đối với Master, điều thú vị nhất chính là sự thật rằng, dù có sự đồng hóa di truyền nhanh chóng mà người Philistines đã trải qua, họ vẫn là một nhóm văn hóa riêng biệt có thể nhận dạng rõ ràng so với những người hàng của họ trong hơn năm thế kỷ, cho đến khi họ bị người Babylon chinh phục vào năm 604 TCN.

“Thật thú vị khi bạn thấy hỗn hợp di truyền của người Philistines đã thay đổi rất nhanh”, nhà khảo cổ học này nhận xét: “Bởi vì nếu bạn chỉ dựa vào các văn bản tiếng Hebrew, bạn sẽ nghĩ rằng không ai muốn hòa huyết với người Philistines, đúng không?”

Tô Lông dịch từ National Geographic

Lạc loài

Nếu ta là Satan Ta lạc loài giữa một bầy thiên sứ Nếu ta là thiên sứ Ta lạc loài giữa một lũ điên Nếu ta là người điên Ta lạc loài giữa cõi đời quá tỉnh   Hãy điên đi người ơi Ngày mai là ngày cuối cùng trên Trái Đất Đạp tung những căn phòng quá chật Xông ra giữa biển khơi   Hãy điên đi người ơi Ngày mai là ngày cuối cùng trên Trái Đất Có ý nghĩa gì đâu những

Phong trào Tree Hugs Hà Nội – Bước chuyển cho Xã hội Dân sự ở Việt Nam

Khi chiến dịch thay thế 6700 cây xanh trên tổng số 30.000 cây xanh tại Thành phố Hà Nội được sự cho phép của chính quyền Hà Nội ngang nhiên diễn ra trên khắp các con phố lớn, một cuộc vận động dân sự đã nhanh chóng diễn ra. Trong vài ngày, phong trào đã nhanh chóng lan rộng, nhiều người dân ở các vị trí xã hội khác nhau, cùng phản ứng và lên tiếng biểu thị sự phẫn nộ trước quyết định vô

Lì xì sách thay tiền, một xu hướng mới đã và đang hình thành

Năm 2022 đã đến, đánh dấu năm thứ ba kể từ khi Book Hunter bắt đầu nảy sinh ý định kêu gọi cộng đồng thay đổi thói quen mừng tuổi, từ lì xì tiền sang lì xì sách. Lúc đó, trên cộng đồng mạng đã rất nhiều người đã và đang thực hiện truyền thống mới này từ lâu rồi. Đó thực sự là một điều đáng để vui mừng. Ở đâu đó, vẫn có những người mạnh dạn, dám thay đổi thói quen. Xã

Book Hunter

23/01/2019

Tình yêu lãng mạn giống như cơn nghiện như thế nào

Cũng có thể khi đối diện, bạn nghiện tình yêu. Các ý quan trọng trong bài Nhiều cây bút đã bình luận về tính gây nghiện của tình yêu. Khoa học cũng đồng ý. Hệ thống khen thưởng của não phản ứng với cả tình yêu và ma túy tương tự nhau. Một ngày nào đó, chứng "nghiện yêu" có thể điều trị được. Kể từ khi con người bắt đầu viết, họ viết về tình yêu. Bài thơ tình lâu đời nhất được biết

Book Hunter

04/03/2023
Xem

KLAUS (2019) – MỘT NGHĨA CỬ THIỆN CHÍ LUÔN CÓ CÁCH TỰ LAN RỘNG

Đã rất lâu rồi kể từ ngày “Rise of the Guardians” được công chiếu vào năm 2012, đến nay, sau 7 năm, mới có lại một phim hoạt hình cho mùa Noel đi vào lòng người như “Klaus”.Bộ phim kể về hành trình của cậu thanh niên con ông cháu cha tên Jesper học tại Học viên bưu chính. Cậy gia thế và tiền tài của người bố, Jesper không chịu học hành mà chỉ tập trung cho việc ăn chơi trác táng. Nhìn thấy